Dokumenty szkolne

Program wychowawczo-profilaktyczny

PROGRAM WYCHOWAWCZO- PROFILAKTYCZNY

SZKOŁY PODSTAWOWEJ I PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W BOŻEJOWICACH

NA ROK SZKOLNY 2026/2027

Spis treści

Podstawy opracowania programu wychowawczo-profilaktycznego:........ 3

Diagnoza potrzeb i problemów w szkole:................................................. 4

Wstęp..................................................................................................... 13

Misja i wizja szkoły................................................................................ 14

Sylwetka absolwenta.............................................................................. 15

Cele programu....................................................................................... 16

Adresaci i realizatorzy programu........................................................... 18

Prawa i obowiązki uczniów.................................................................... 22

Cele, zadania oraz formy realizacji programu....................................... 22

Ocena efektywności oddziaływań........................................................... 29

Uchwalony przez Radę Rodziców na posiedzeniu dn. 15 września 2026 roku
w porozumieniu z Radą Pedagogiczną Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Bożejowicach.

PODSTAWY OPRACOWANIA PROGRAMU WYCHOWAWCZO
- PROFILAKTYCZNEGO

PODSTAWY PRAWNE:

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.) - art. 48 ust.1.
Konwencja o Prawach Dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 ze zm.).
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820) – art.1, art.26, art.84.
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515 ze zm.)
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2025 r. poz. 881 ze zm.).
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023r. poz. 1939).
Ustawa z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst ujedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2151).
Ustawa z dnia 9 listopada 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1162 ze zm).
Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich ( Dz. U. z 2026 poz. 110 ze zm.).
Ustawa z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. z 2026 r. poz. 163 ze zm.).
Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach ( Dz. U. z 2020 poz.1604 ze zm.).
Rozporządzenie MEN w/s zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno - pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach z dnia 9 sierpnia 2017 r. ( tekst uj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1798).
Rozporządzenie MEN z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii ( Dz. U. 2020 r., poz. 1449).
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz.U. z 2017 r. poz. 356 ze zm.) – w roku szkolnym 2026/2027 dotyczy klas II, III oraz V-VIII szkoły podstawowej.
Rozporządzenie MEN z dnia 11 marca 2026 w/s podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz.U. z 2026 r. poz. 378) - w roku szk. 2026/2027 dotyczy klasy I i klasy IV szkoły podstawowej.
Standardy Ochrony Małoletnich z dnia 04.03.2024 r.
Statut Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Bożejowicach.
Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027.

Wspieranie przedszkoli i szkół we wdrażaniu zmian wynikających z Reformy26. Kompas Jutra, ukierunkowanych na tworzenie szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia.
Szkoła miejscem budowania odporności społecznej – kształtowanie postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych.
Edukacja zdrowotna w szkole – promowanie zdrowego stylu życia, aktywności ruchowej oraz przygotowanie uczniów do odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych i udzielania pierwszej pomocy.
Promowanie higieny cyfrowej i aktywności off-line. Rozwijanie umiejętności bezpiecznego poruszania się w sieci i krytycznego myślenia, w tym odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji, a także korzystania z funkcjonalności i zasobów Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej.
Rozpoznawanie potrzeb dzieci i młodzieży z wykorzystaniem oceny funkcjonowania w środowisku przedszkolnym i szkolnym. Wspieranie przedszkoli i szkół w zakresie współpracy z rodzicami w procesie edukacji, pomocy psychologiczno – pedagogicznej i wychowania w celu zapewnienia spójności i skuteczności wsparcia udzielanego każdemu dziecku.
Profilaktyka uzależnień behawioralnych i przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej. Wspieranie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz udzielanie pomocy w kryzysach psychicznych.
Wspieranie podejmowania świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych, ze szczególnym uwzględnieniem doradztwa zawodowego i promocji kształcenia zawodowego. Upowszechnienie nowej oferty kształcenia zawodowego wypracowanej z branżami.
Wspieranie ciekawości i aktywności poznawczej uczniów poprzez promowanie kształcenia interdyscyplinarnego i pracy projektowej oraz wykorzystywanie oceniania kształtującego i informacji zwrotnej w pracy z uczniem.

DIAGNOZA POTRZEB I PROBLEMÓW W SZKOLE

Szkolny Program Wychowawczo-Profilaktyczny został opracowany na podstawie diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym identyfikacji czynników chroniących i czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z używaniem substancji psychotropowych, środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych oraz korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych, w szczególności z aktywnością uczniów w Internecie a także innych problemów występujących w środowisku szkolnym, z uwzględnieniem:

analizy dotychczasowych działań wychowawczych i profilaktycznych (diagnoza jakości funkcjonowania uczniów, identyfikacja sukcesów i porażek, skutecznych i nieskutecznych metod wychowawczo-profilaktycznych szkoły),
wyników nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez dyrektora,
ewaluacji programu wychowawczo-profilaktycznego realizowanego w roku szkolnym 2025/2026,
wniosków i analiz (wyniki klasyfikacji i promocji, osiągnięcia szkolne, frekwencja uczniów, pomoc psychologiczno - pedagogiczna, wyniki egzaminu ósmoklasisty, dokumentacja wychowawców, pedagoga szkolnego, specjalnego, psychologa, wnioski z pracy zespołów zadaniowych, przedmiotowych, wychowawczych i posiedzeń Rady Pedagogicznej),
wniosków z ankiet przeprowadzonych wśród rodziców uczniów kl. I – VIII.
wniosków z ankiet przeprowadzonych wśród uczniów, rodziców oraz kadry pedagogicznej i niepedagogicznej dotyczących oceny realizacji i funkcjonowania Standardów Ochrony Małoletnich;
czynników ryzyka i czynników chroniących - diagnoza środowiska szkolnego i rodzinnego uczniów – uwagi, spostrzeżenia, wnioski nauczycieli, uczniów, rodziców,
obserwacji wszystkich uczniów, w tym ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz trudnościami emocjonalnymi na zajęciach lekcyjnych i pozalekcyjnych.

Diagnoza sytuacji wychowawczej szkoły – na początek roku szkolnego 2026/2027

KLASY 1-3

ogólnie pozytywne funkcjonowanie uczniów w środowisku szkolnym,
większość dzieci lubi swoją szkołę i klasę ,
prawie wszyscy deklarują poczucie bezpieczeństwa,
pozytywnie oceniane są relacje rówieśnicze,
uczniowie znają i przestrzegają podstawowych zasad obowiązujących w szkole,
czas wolny uczniowie spędzają na zabawie, aktywności fizycznej, rozwijaniu zainteresowań czy kontaktach z rodziną i rówieśnikami, jednak część uczniów wskazuje , że korzysta z urządzeń elektronicznych w wolnym czasie ( komputer, gry, telewizja),
wiele dzieci potrafi korzystać z konstruktywnych sposobów radzenia sobie z trudnościami, takich jak rozmowa z bliską osobą, zabawa, aktywność fizyczna, muzyka, czytanie czy działania twórcze,
występują u dzieci trudności w zakresie przetwarzania sensorycznego, skrócony czas skupienia uwagi,
niskie kompetencje emocjonalne uczniów, część dzieci w sytuacjach smutku lub trudności wycofuje się, pozostaje sama, płacze lub nie podejmuje żadnego działania.

KLASY 4 – 8

uczniowie klas IV–VIII w większości prawidłowo funkcjonują w środowisku rodzinnym i szkolnym,
mocną stroną jest dobre funkcjonowanie rodzinne oraz poczucie bezpieczeństwa w domu,
pozytywnie oceniane są relacje rówieśnicze i swoje klasy, jednak pojawiają się pojedyncze przypadki wyśmiewania, izolowania, agresji oraz trudności z poczuciem akceptacji,
część uczniów wskazuje na trudności w nauce, niską motywację do nauki oraz stres związany z ocenianiem i niepowodzeniami szkolnymi,
większość uczniów dostrzega znaczenie nauki, co stanowi ważny zasób do dalszej pracy,
jednym z najbardziej widocznych problemów jest nadmierne korzystanie z telefonu, Internetu i mediów społecznościowych,
ważnym obszarem pozostaje również bezpieczeństwo cyfrowe – mimo dobrej znajomości zagrożeń internetowych występują przypadki hejtu i cyberprzemocy,
niepokojącym obszarem, szczególnie w starszych klasach, są zachowania ryzykowne i kontakt z substancjami psychoaktywnymi, zwłaszcza e-papierosami, papierosami i alkoholem (problem ten szczególnie uwidocznił się w klasie VIII),
uczniowie stosują różne sposoby radzenia sobie ze stresem, m.in. rozmowę z bliskimi, aktywność fizyczną i muzykę, jednak część z nich wymaga dalszego wsparcia w zakresie konstruktywnego regulowania emocji,
problemy z zachowaniem, nieprzestrzeganie ustalonych zasad w klasie i w szkole,
wulgaryzacja języka,
niedostateczna kontrola rodzicielska nad korzystaniem przez dzieci z Internetu,
oglądanie w Internecie oraz urządzeniach mobilnych treści niedostosowanych do zakresu wiekowego dzieci szkolnych (przemoc, używki, patostreamy)
u uczniów dostrzega się stany lękowe, depresyjne, występuje autoagresja i poczucie osamotnienia, które wywołują chroniczny stres,
zacierają się granice między światem realnym a wirtualnym, występuje bezkrytyczna wiara w algorytmy i dezinformację – uczniowie uciekają w bezpieczny, ale iluzoryczny świat.

CZYNNIKI CHRONIĄCE I CZYNNIKI RYZYKA

W trosce o prawidłowy rozwój naszych wychowanków wyodrębniliśmy czynniki chroniące, które będziemy wzmacniać oraz czynniki ryzyka, które chcemy minimalizować. Czynniki te uporządkowaliśmy według następujących kategorii:

związane z sytuacją rodzinną,
związane z grupą rówieśniczą,
związane ze środowiskiem szkolnym,
czynniki osobowościowe,
związane z trendami młodzieżowymi.

CZYNNIKI RYZYKA

ZWIĄZANE Z SYTUACJĄ RODZINNĄ:

nieprawidłowa realizacja ról rodzicielskich (słaby nadzór nad dzieckiem, małe zaangażowanie rodziców w aktywność dziecka, brak zainteresowania problemami dziecka, brak dyscypliny, niekonsekwencja wychowawcza),
przyzwalające postawy rodziców wobec różnych zachowań problemowych dzieci,
środowisko społeczne promujące negatywne wzorce zachowań,
zapracowanie i brak czasu spędzanego wspólnie z dzieckiem,
sytuacje traumatyczne w rodzinie,
samotność emocjonalna (brak wysłuchania potrzeb dziecka),
zaburzony autorytet i rola rodzica.

ZWIĄZANE Z GRUPĄ RÓWIEŚNICZĄ:

presja grupy,
podatność na wpływy, naśladownictwo,
osłabienie więzi interpersonalnych na rzecz kontaktów wirtualnych,
niskie kompetencje komunikacji bezpośredniej,
utrzymujące się zjawisko cyberprzemocy,
odrzucenie przez rówieśników w klasie,
sięganie po używki ,

SZKOLNE:

izolowanie uczniów z grup rówieśniczych,
lekceważący stosunek do szkoły i obowiązków szkolnych,
wczesne niepowodzenia w nauce,
wysoka absencja,
niska motywacja do nauki,
niechęć do korzystania z oferowanej pomocy w nauce,
problemy z zachowaniem w szkole,
niski poziom sprawności motorycznych warunkujących prawidłowe funkcjonowanie szkolne.

OSOBOWOŚCIOWE:

niska samoocena, brak wiary w siebie,
niska odporność na stres, wysoki poziom lęku i niepokoju,
brak umiejętności radzenia sobie z niepowodzeniami, problemami życia codziennego,
poczucie osamotnienia, odrzucenia,
problemy z wyrażaniem i odczytywaniem emocji,
niska umiejętność radzenia sobie z własną złością oraz nieagresywnego rozwiązywania konfliktów,
nadpobudliwość, niedojrzałość emocjonalna i społeczna, słaba kontrola wewnętrzna,
impulsywność, skłonność do zachowań ryzykownych,
wcześnie występujące zachowania opozycyjne, buntownicze, agresywne,
niska świadomość konsekwencji na temat wolności słowa w Internecie,
podatność na wpływy, działanie pod wpływem impulsu, brak przewidywania konsekwencji zachowania,
łatwy dostęp do nowoczesnych technologii i używek,
niebezpieczeństwa związane z nadużywaniem komputera, Internetu, telefonów komórkowych i telewizji,
trudności z radzeniem sobie ze zjawiskiem cyberprzemocy,
słaba kondycja psychiczna uczniów,
zaburzone relacje rówieśnicze.

CZYNNIKI CHRONIĄCE

ZWIĄZANE Z SYTUACJĄ RODZINNĄ:

silna więź z rodzicami, prawidłowa pozycja dziecka w rodzinie,
konsekwencja w działaniach wychowawczych,
modelowanie własnym zachowaniem rodziców stylu życia wolnego od nałogów,
wsparcie ze strony rodziców, zaspokajanie potrzeb dziecka (emocjonalnych, poznawczych, społecznych i materialnych),
rodzina przekazująca właściwe wartości,
stawianie wymagań adekwatnych do możliwości dzieci,
pielęgnowanie wartościowych tradycji i zwyczajów rodzinnych,
duże zaangażowanie rodziców w życie szkolne,
zadowolenie rodziców z funkcjonowania szkoły, w tym nauczania, zapewnienia poczucia bezpieczeństwa, wsparcia kadry pedagogicznej, współpracy szkoły z rodzicami,

ZWIĄZANE Z GRUPĄ RÓWIEŚNICZĄ:

wzbudzanie poczucia przynależności do grupy o pozytywnym charakterze,
świadomość zagrożeń społecznych (przemoc, agresja, uzależnienia, cyberprzemoc),
umiejętności odpierania presji i nacisków grupy,
propagowanie pozytywnych wzorców zaangażowania w działalność na rzecz innych,
ciekawe i wartościowe inicjatywy uczniów,
umiejętność budowania i obrony własnych granic,
przeciwdziałanie pojawianiu się zachowań ryzykownych,
wzmacnianie integracji uczniów w celu prawidłowego funkcjonowania w szkole, klasie,

SZKOLNE:

sprawiedliwe, motywujące ocenianie,
pozytywny klimat szkoły i wsparcie nauczycieli,
osobisty przykład nauczycieli i innych pracowników szkoły,
ciekawe, urozmaicone lekcje, zajęcia pozalekcyjne,
jasno sprecyzowane normy postępowania,
wymaganie od uczniów odpowiedzialności i udzielania sobie wzajemnej pomocy,
sukcesy szkolne,
indywidualizacja nauczania,
prawidłowe relacje w klasie,
zapewnienie poczucia bezpieczeństwa w szkole,
stwarzanie okazji do działania w różnych obszarach,
odpowiednio dobrane programy profilaktyczne do wieku i potrzeb, wiedza na temat aktualnych zagrożeń,
możliwości rozwijania uzdolnień i talentów,
dostosowana do potrzeb oferta pomocy psychologiczno– pedagogicznej,
wzmocnienia pozytywne, okazje do przeżycia sukcesu i rozpoznawania własnych osiągnięć,
promowanie zdrowego stylu życia i aktywnego wypoczynku,
podejmowanie różnorodnych, ciekawych działań integrujących społeczność szkolną,
szczere, nieinwazyjne zainteresowanie sytuacją środowiskową ucznia,
współpraca z rodzicem w celu maksymalnego rozwoju potencjału ucznia,

OSOBOWOŚCIOWE:

wysoka inteligencja, zdolność uczenia się, ciekawość poznawcza,
poczucie własnej wartości, wiara w swoje możliwości,
sprecyzowane cele i plany życiowe, aspiracje edukacyjne - dążenie do nich,
zrównoważony temperament, towarzyskość, dobre zdolności adaptacyjne,
sprawne mechanizmy samokontroli (radzenie sobie z negatywnymi emocjami, kontrola impulsów),
zdolność empatii,
umiejętności społeczne (porozumiewanie się z innymi w sytuacjach konfliktowych, rozwiązywanie problemów, asertywność, poczucie własnej skuteczności),
rozwijanie pasji i zainteresowań,
właściwa hierarchia wartości,
rozpoznawanie sytuacji i zachowań ryzykownych podczas korzystania ze środków TIK ( komputer, Internet, telefon komórkowy, telewizja),
umiejętność reagowania w przypadku zetknięcia ze zjawiskiem cyberprzemocy
budowanie poczucia tożsamości regionalnej i narodowej,
świadome i odpowiedzialne korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych do poszerzania wiedzy i rozwijania zainteresowań.

W roku szkolnym 2026/2027 roku szkolnym najważniejsze cele wychowawczo – profilaktyczne (wynikające z diagnozy) oraz uwzględniające priorytety MEN dotyczą:

zdrowia psychicznego, emocji i przeciwdziałania osamotnieniu;
relacji rówieśniczych, przeciwdziałania przemocy, wykluczenia i cyberprzemocy;
bezpieczeństwa cyfrowego, higieny cyfrowej i krytycznego korzystanie z informacji;
profilaktyki zachowań ryzykownych, w szczególności używania e-papierosów, papierosów i alkoholu.

Najważniejsze działania szkoły ukierunkowane są na:

stworzenie uczniom przestrzeni do kształtowania umiejętności współpracy, autonomicznych zespołów, planowania, realizowania zaplanowanych działań ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych zasobów,
budowanie bezpiecznych i wspierających relacji między uczniami oraz wzmacnianie współpracy uczniów z dorosłymi w sytuacjach trudnych.
wspomaganie rozwoju ucznia w sferze poznawczej, emocjonalnej, społecznej i twórczej,
wzmacnianie kompetencji emocjonalnych uczniów oraz rozwijanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze stresem, trudnymi emocjami i niepowodzeniami.
wzmacnianie poczucia akceptacji i przynależności uczniów do klasy i szkoły,
wzmacnianie integracji uczniów w celu prawidłowego funkcjonowania w klasie/szkole,
rozbudzanie poczucia własnej wartości, wiary we własne siły i możliwości, wzmacnianie poczucia sprawczości,
budowanie poczucia tożsamości regionalnej i narodowej,
troska o szeroko pojęte bezpieczeństwo uczniów, nauczycieli i rodziców,
wzmacnianie współpracy szkoły, rodziców i specjalistów w celu zapewnienia uczniom spójnego systemu wsparcia.
wzrost aktywności rodziców w procesach podejmowania decyzji w szkole oraz w ważnych wydarzeniach i działaniach na rzecz tworzenia bezpiecznej, przyjaznej szkoły i placówki,
rozwijanie umiejętności wyrażania swoich uczuć i emocji oraz stawiania zdrowych granic (asertywność).
zapoznanie z normami zachowania obowiązującymi w szkole i przestrzeganie ich,
promowanie zdrowego stylu życia, kształtowanie zachowań i nawyków prozdrowotnych sprzyjających zdrowiu fizycznemu, psychicznemu i społecznemu,
rozwijanie wiedzy na temat znaczenia snu, odpoczynku, aktywności fizycznej i prawidłowego odżywiania,
rozwijanie sprawności fizycznej i nawyku aktywności ruchowej,
nauka udzielania pierwszej pomocy,
ograniczanie sytuacji i zachowań ryzykownych oraz wzmacnianie czynników chroniących przed używaniem substancji psychoaktywnych (napojów energetyzujących, e-papierosów, alkoholu, narkotyków) i uzależnieniami behawioralnymi,
zapewnienie uczniom bezpiecznego środowiska szkolnego poprzez przeciwdziałanie przemocy, agresji, cyberprzemocy i zachowaniom naruszającym granice innych osób,
kształtowanie odpowiedzialnego, bezpiecznego i świadomego korzystania z Internetu, telefonu oraz mediów społecznościowych,
kształtowanie umiejętności rozpoznawania dezinformacji, manipulacji i niewiarygodnych treści,
wzmacnianie mocnych stron uczniów, podkreślanie pozytywnych doświadczeń życiowych, pomagających młodym ludziom ukształtować pozytywną tożsamość,
rozwijanie u uczniów empatii, wrażliwości na potrzeby innych oraz wzajemnego szacunku,
uczenie dbałości o dobrostan psychiczny oraz wzmacnianie poczucia wsparcia w najbliższym środowisku (rodzina, nauczyciele, specjaliści) w sytuacjach trudnych,
wspieranie uczniów w planowaniu dalszej ścieżki edukacyjnej i zawodowej poprzez rozwijanie zainteresowań, współpracę z doradcą zawodowym i organizację zajęć ukierunkowanych na poznawanie zawodów,
wdrażanie standardów ochrony małoletnich poprzez anonimowe skrzynki zaufania,
rozwijanie autonomii, sprawczości i krytycznego myślenia zgodnie z założeniami reformy „Kompas Jutra”.

WSTĘP

Wychowanie, to wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, które powinno być wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki dzieci i młodzieży.

(Art.1 pkt 3 Ustawy Prawo oświatowe)

Działalność wychowawcza należy do podstawowych celów polityki edukacyjnej państwa. Wychowanie młodego człowieka jest zadaniem rodziny i szkoły, która w swojej działalności musi uwzględniać wolę rodziców, ale także i państwa, do którego obowiązków należy stwarzanie właściwych warunków wychowania.

Pierwszeństwo w wychowywaniu dziecka mają jego rodzice lub prawni opiekunowie. Szkoła pełni funkcję wspomagającą. Nauczyciele wspierają rodziców w dziedzinie wychowania, co stanowi integralną część pracy każdego pedagoga.

Wychowanie jest głównym przekaźnikiem wartości, a zadaniem szkoły jest właśnie wychowywanie dzieci i młodzieży do wartości. Celem ogólnym wychowania jest wszechstronny rozwój osobowy uczniów, ich zdolności umysłowych oraz fizycznych, a także talentów. Dbałość szkoły o rozwój emocjonalny, intelektualny, społeczny, duchowy i zdrowotny ucznia powinna przygotować go do prawidłowego funkcjonowania we współczesnym świecie.

Zadaniem naszej szkoły jest wyposażenie młodego człowieka w umiejętności niezbędne do funkcjonowania w rozwijającym się świecie i kontynuowania nauki. Nasza placówka w swoich działaniach realizuje funkcję dydaktyczną, wychowawczą oraz opiekuńczą, a tworząc bogatą ofertę edukacyjną, zaspokaja potrzeby uczniów oraz ich rodziców.

Profilaktyka to kompleksowa interwencja kompensująca niedostatki wychowania, która obejmuje równolegle trzy obszary działania:

Wspomaganie wychowanka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi jego prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu (czyli budowanie odporności i konstruktywnej zaradności);
Ograniczanie i likwidowanie czynników ryzyka, które zaburzają prawidłowy rozwój, dezorganizują zdrowy styl życia;
Inicjowanie i wzmacnianie czynników chroniących, które sprzyjają prawidłowemu rozwojowi oraz umożliwiają prowadzenie zdrowego stylu życia.

(Z.Gaś, W. Poleszak, Opracowujemy i ewaluujemy program
wychowawczo-profilaktyczny szkoły, ORE Warszawa 2017 r.)

MISJA I WIZJA SZKOŁY

Gdy spotykam dziecko, budzi ono we mnie dwa uczucia: czułości do tego, kim ono jest, oraz szacunek do tego, kim może zostać w przyszłości.

Ludwik Pasteur

MISJA SZKOŁY- jesteśmy po to, by…

S – szanować drugiego człowieka i chronić jego środowisko

P – przekazywać uniwersalny system wartości

O - otwierać się na potrzeby uczniów

Ł - łagodzić stresy związane z codziennym podejmowaniem obowiązków

E - efektywnie przygotowywać do następnego etapu edukacji

C - czynnie uczestniczyć w życiu lokalnej społeczności

Z - zapewniać bezpieczeństwo

N - nauczać odpowiedzialności

A – aktywnie uczestniczyć w procesie wychowania.

WIZJA SZKOŁY

Nasza szkoła chce być placówką, w której:

panuje życzliwa i bezpieczna atmosfera, oparta na wzajemnym szacunku, akceptacji, współpracy i dialogu nauczycieli, uczniów i rodziców;
udziela się pomocy i wsparcia oraz aktywnie współdziała we wszystkich sprawach dotyczących uczniów;
dba się o kształtowanie szacunku do historii, tradycji i kultury wielkiej i tzw. „małej ojczyzny”;
wspiera się uczniów w ich drodze do sukcesu;
uczeń ma zapewnioną opiekę i pomoc psychologiczno - pedagogiczną.

SYLWETKA ABSOLWENTA

Celem Programu wychowawczo-profilaktycznego jest wychowanie dziecka pewnie poruszającego się w określonym kulturowo i światopoglądowo systemie wartości, który ukształtuje jego osobowość i przygotuje go do przyszłego życia.

Absolwenta Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Bożejowicach cechują:

MORALNOŚĆ - uczeń kieruje się w codziennym życiu zasadami etyki i moralności, odróżnia dobro od zła, prawdę od kłamstwa, umie współdziałać z innymi, rozumie sens praw i obowiązków, szanuje siebie i innych, wspólne dobro kulturowe i narodowe;
SAMODZIELNOŚĆ - uczeń kieruje swoim działaniem, dociera do różnych źródeł informacji, potrafi dokonać wyboru wartości, radzi sobie w sytuacjach problemowych, rozstrzyga wątpliwości i problemy moralne zgodnie z przyjętą hierarchią wartości, potrafi dokonać samooceny, prezentuje własny punkt widzenia i uwzględnia poglądy innych ludzi;
ODPOWIEDZIALNOŚĆ - uczeń odpowiada za swoje wyniki w nauce, za skutki podejmowanych decyzji, potrafi odróżnić rzeczywistość od wyobraźni, podporządkowuje się określonym zasadom życia społecznego, dba o zdrowie i życie własne i innych, dba o estetyczny wygląd własny i otoczenia;
TWÓRCZOŚĆ - uczeń rozumie potrzebę doskonalenia i rozwijania samego siebie, tworzy własny warsztat pracy, rozwija swoje zainteresowania, rozwiązuje zadania problemowe związane z otaczającym go światem.

CELE PROGRAMU

Podstawowym celem szkolnego Programu Wychowawczo-Profilaktycznego jest wspieranie ucznia w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, które powinno być wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki dzieci i młodzieży.

Działalność wychowawcza w szkole polega na prowadzeniu działań z zakresu promocji zdrowia oraz wspomaganiu ucznia w jego rozwoju ukierunkowanym na osiągnięcie pełnej dojrzałości w sferze:

fizycznej – ukierunkowanej na:

zdobycie przez ucznia wiedzy i umiejętności pozwalających na prowadzenie zdrowego stylu życia i podejmowania zachowań prozdrowotnych,
dostarczanie wiedzy o negatywnym wpływie nikotyny, alkoholu, narkotyków, napojów energetyzujących na rozwój młodego organizmu,
poszerzenie świadomości uczniów, rodziców na temat negatywnych skutków zdrowotnych, spowodowanych nadmiernym spędzaniem czasu przed komputerem, niewłaściwego odżywiania i brakiem aktywności fizycznej prowadzących do nadwagi i otyłości,
nabycie umiejętności racjonalnego gospodarowania czasem wolnym.

2) psychicznej – ukierunkowanej na:

zbudowanie równowagi i harmonii psychicznej, właściwego stosunku do świata, poczucia odpowiedzialności za siebie i innych oraz otaczający świat,
ukształtowanie postaw sprzyjających rozwijaniu własnego potencjału, kształtowanie środowiska sprzyjającego rozwojowi uczniów, zdrowiu i dobrej kondycji psychicznej,
wspomaganie przez szkołę wychowawczej roli rodziny,
poszerzanie kompetencji i świadomości znaczenia wsparcia w sytuacji kryzysowej osób z najbliższego otoczenia uczniów (rodziców, nauczycieli i wychowawców, specjalistów w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, rówieśników).

3) społecznej – ukierunkowanej na:

kształtowanie postawy otwartości w życiu społecznym, opartej na umiejętności samodzielnej analizy wzorów i norm społecznych, dokonywania wyborów, a także doskonaleniu umiejętności wypełniania ról społecznych,
uczenie kompetencji społecznych i komunikacyjnych,
kształtowanie dojrzałości, odpowiedzialności za swoje, zachowania i ponoszenia konsekwencji za podejmowane działania,
tworzenie optymalnych warunków rozwoju dziecka poprzez zaangażowanie instytucji i osób mogących wesprzeć działalność szkoły,
utrzymywanie satysfakcjonujących więzi społecznych,
wspieranie osób nieradzących sobie w sytuacjach problemowych,
rozwijanie postawy odpowiedzialności za środowisko naturalne.

4) intelektualnej – ukierunkowanej na:

rozwijanie pozytywnej motywacji wewnętrznej do nauki i rozbudzanie ciekawości poznawczej,
nabycie umiejętności planowania własnego rozwoju, samokształcenia, rozpoznawania własnych predyspozycji,
kształtowanie umiejętności konstruktywnego i kreatywnego rozwiązywania problemów, rozwijanie krytycznego i logicznego myślenia, rozumowania, argumentowania i wnioskowania;
zapoznanie i pogłębienie wiedzy z zakresu e-learningu, bezpiecznego korzystania z internetu, cyberprzemocy,
prowadzenie doradztwa i poradnictwa zawodowego dla młodzieży.

5) aksjologicznej/duchowej – ukierunkowanej na:

zdobycie konstruktywnego i stabilnego systemu wartości, w tym docenienie znaczenia zdrowia oraz poczucia sensu istnienia,
rozwijanie poczucia odpowiedzialności społecznej w sytuacjach kryzysowych
wspomaganie uczniów w wyborze cenionych społecznie wartości,
uwrażliwianie na potrzeby innych, zwłaszcza osób z niepełnosprawnością,
budowanie pozytywnego nastawienia do ludzi, szacunku, tolerancji i bezinteresownej pomocy,
kształtowanie postaw patriotycznych i poszanowania dorobku kulturowego, kultywowanie tradycji rodzinnych i lokalnych, zwyczajów i obyczajów.

ADRESACI I REALIZATORZY PROGRAMU

Dyrektor szkoły stwarza warunki dla realizacji procesu wychowawczego w szkole, sprawuje opiekę nad uczniami oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne, dba o prawidłowy poziom pracy wychowawczej i opiekuńczej szkoły; inspiruje nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów; współpracuje z zespołem wychowawców, pedagogiem, psychologiem szkolnym specjalistami oraz Samorządem Uczniowskim, wspomaga nauczycieli w realizacji zadań; czuwa nad realizowaniem przez uczniów obowiązku szkolnego; nadzoruje zgodność działania szkoły ze statutem, w tym dba o przestrzeganie zasad oceniania, praw uczniów, kompetencji organów szkoły; stwarza warunki do poszukiwania optymalnych rozwiązań w zakresie budowania systemu działań wspierających kondycję psychiczną uczniów; inspiruje wszystkie grupy społeczności szkolnej do budowania dobrych wzajemnych relacji w środowisku szkolnym jako czynnika zwiększającego skuteczność i efektywność udzielanego wsparcia; czuwa nad wykonywaniem zadań przez specjalistów szkoły (pedagog, pedagog specjalny, psycholog i inni specjaliści), którzy powinni aktywnie włączać się do bezpośredniej pracy profilaktycznej i bezpośredniego wsparcia uczniów i rodziców, służyć doradztwem dla nauczycieli, wspierać ich w identyfikowaniu problemów uczniów i prowadzeniu z uczniami zajęć wspierających, integracyjnych, profilaktycznych.

Uczniowie naszej szkoły, którzy znają Statut Szkoły i Prawa i Obowiązki Ucznia, współorganizują imprezy i akcje szkolne; znają i przestrzegają normy zachowania obowiązujące członków społeczności szkolnej; współtworzą społeczność szkolną i wykorzystują swoje prawo do samorządności; kierują swym rozwojem i stają się coraz bardziej samodzielni; prowadzą zdrowy tryb życia i dbają o swoje środowisko; mają szacunek do kultury, języka i tradycji narodowej; uczestniczą w opiniowaniu dokumentów szkolnych (Statut Szkoły, Program Wychowawczo - Profilaktyczny).

Rodzice i opiekunowie prawni w pierwszej kolejności odpowiedzialni są za wychowanie dziecka, mają prawo do wychowania zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi i moralnymi, jeśli nie są one w sprzeczności z prawami dziecka; wspierają dziecko w jego poczynaniach i zapewniają mu poczucie bezpieczeństwa; uczestniczą w wywiadówkach organizowanych przez szkołę, wspierają wychowawców i nauczycieli w podejmowanych przez nich działaniach, służą wiedzą, doświadczeniem i pomocą; aktywnie uczestniczą w życiu szkoły; dbają o właściwą formę spędzania czasu wolnego przez dzieci, współtworzą Szkolny Program Wychowawczo - Profilaktyczny, a Rada Rodziców ‒ uchwala ten program w porozumieniu z Radą Pedagogiczną.

Nauczyciele oddziałują wychowawczo na uczniów niezależnie od przypisanych im funkcji dydaktycznych; odpowiadają za życie, zdrowie i bezpieczeństwo dzieci podczas pobytu w szkole, podczas wyjść i wyjazdów szkolnych; udzielają pomocy w przezwyciężaniu niepowodzeń szkolnych w oparciu o rozpoznane potrzeby uczniów, informują o potrzebach związanych z problemami w nauce oraz o przejawianych zdolnościach; wspierają swoją postawą i działaniami pedagogicznymi rozwój psychofizyczny uczniów, ich zdolności i zainteresowania; inspirują uczniów do twórczych poszukiwań, aktywności i samodzielności; kształcą i wychowują dzieci w duchu patriotyzmu; reagują na przejawy nietolerancji, dyskryminacji i innych negatywnych zachowań; dążą w swojej pracy do integracji zespołu klasowego, angażując w życie klasy wszystkich uczniów; wspólnie z zespołem ds. pomocy psychologiczno - pedagogicznej zabiegają o różne formy pomocy wychowawczej i materialnej dla uczniów, dostosowują wymagania edukacyjne do specyficznych potrzeb ucznia; współtworzą atmosferę życzliwości i zrozumienia, budzą szacunek swoją wiedzą, kompetencją i postawą; realizują w toku pracy wychowawczej treści i cele programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły.

Wychowawcy dbają o poczucie bezpieczeństwa i akceptacji ucznia w klasie; wspierają rozwój uczniów i usamodzielnianie się; opracowują i realizują program wychowawczo - profilaktyczny; koordynują pracę wychowawczo - profilaktyczną w zespole klasowym; dokonują rozpoznania sytuacji rodzinnej i osobistej ucznia; podejmują działania w przypadkach przemocy wobec niego, zaniedbań opiekuńczych, ujawnionych nałogów, rozpoznają indywidualne potrzeby rozwojowe uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka; wnioskują o objęcie pomocą p-p uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych; informują rodziców o proponowanych formach pomocy psychologiczno-pedagogicznej; integrują i kierują zespołem klasowym; wykorzystują potencjał grupy do wspierania jej członków, oceniają zachowania uczniów; wdrażają do samooceny postępów w zachowaniu, nadzorują realizację obowiązku szkolnego; promują osiągnięcia klasy i pojedynczych uczniów; inspirują pracę zespołową w klasie, przydzielają zespołom zadania na rzecz klasy, szkoły i środowiska oraz wspólnie oceniają stopień ich realizacji; współdziałają z nauczycielami uczącymi w klasie; współpracują z rodzicami; włączają rodziców w sprawy programowe i organizacyjne klasy; współpracują z dyrekcją szkoły, pedagogiem i pielęgniarką; współdziałają z instytucjami pracującymi na rzecz dziecka, policją, poradnią psychologiczno - pedagogiczną, poradnią zdrowia psychicznego, sądami rodzinnymi; rozpoznają potrzeby uczniów w zakresie ochrony zdrowia psychicznego.

Pedagog szkolny/psycholog prowadzi (we współpracy z wychowawcami, nauczycielami i specjalistami) badania i działania diagnostyczne uczniów, w tym rozpoznaje indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów w celu określenia przyczyn niepowodzeń edukacyjnych oraz wspierania mocnych stron uczniów; diagnozuje sytuacje wychowawcze w szkole w celu rozwiązywania problemów wychowawczych oraz wspierania rozwoju uczniów; środowisko wychowawcze, w tym stan kondycji psychicznej uczniów, udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb; podejmuje działania z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci; inicjuje i prowadzi działania mediacyjne i interwencyjne w sytuacjach kryzysowych; pomaga rodzicom i nauczycielom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych możliwości, predyspozycji i uzdolnień uczniów; wspiera nauczycieli i innych specjalistów w udzielaniu pomocy p- p; aktywnie włącza się do bezpośredniej pracy profilaktycznej i bezpośredniego wsparcia uczniów i rodziców, służy doradztwem dla nauczycieli, wspiera ich w identyfikowaniu problemów uczniów i prowadzeniu z uczniami zajęć wspierających, integracyjnych, profilaktycznych; współpracuje z placówkami wspierającymi proces dydaktyczno-wychowawczy szkoły i poszerzającymi zakres działań o charakterze profilaktycznym, w tym z Poradnią Psychologiczno - Pedagogiczną, Poradnią Zdrowia Psychicznego.

Pedagog specjalny współpracuje z nauczycielami, wychowawcami, specjalistami, rodzicami oraz uczniami w rekomendowaniu dyrektorowi działań w zakresie zapewnienia uczniom ze SPE pełnego uczestnictwa w życiu szkoły oraz określaniu niezbędnych do nauki warunków, sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych odpowiednich ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne ucznia. Dodatkowo prowadzi badania i działania diagnostyczne (indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne, możliwości psychofizyczne uczniów, mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia, przyczyny niepowodzeń edukacyjnych, trudności w funkcjonowaniu, bariery i ograniczenia utrudniające funkcjonowanie). Rozwiązuje problemy dydaktyczne i wychowawcze uczniów. Określając niezbędne do nauki warunki, sprzęt specjalistyczny, środki dydaktyczne, wykorzystuje technologie informacyjno- komunikacyjne do zaspokajania indywidualnych potrzeb ucznia. Współpracuje z zespołem w opracowaniu i realizacji indywidualnego programu edukacyjno- terapeutycznego ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego; wspiera nauczycieli, wychowawców i innych specjalistów w rozpoznawaniu przyczyn niepowodzeń edukacyjnych uczniów i trudności w ich funkcjonowaniu; udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej w bezpośredniej pracy z uczniem; dostosowuje sposoby i metody pracy, dobiera metody i formy kształcenia do potrzeb i możliwości uczniów; udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej rodzicom uczniów i nauczycielom; współpracuje z placówkami wspierającymi proces dydaktyczno-wychowawczy szkoły, w tym poradnią psychologiczno-pedagogiczną, placówkami doskonalenia nauczycieli, innymi placówkami oświatowymi, przedstawia radzie pedagogicznej propozycje w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli w zakresie wymienionych wyżej zadań.

Samorząd uczniowski - jest inspiratorem i organizatorem życia kulturalnego uczniów szkoły, działalności oświatowej, sportowej oraz rozrywkowej zgodnie z własnymi potrzebami i możliwościami organizacyjnymi w porozumieniu z dyrektorem, współpracuje z Zespołem Wychowawców i Radą Pedagogiczną, prowadzi akcje pomocy dla potrzebujących kolegów, reprezentuje postawy i potrzeby środowiska uczniowskiego, propaguje ideę samorządności oraz wychowania w demokracji, dba o dobre imię i honor szkoły oraz wzbogaca jej tradycję, może podejmować działania z zakresu wolontariatu.

RODZAJE ODDZIAŁYWAŃ:

adresowane do wszystkich uczniów:

zapoznanie uczniów z obowiązującymi w szkole regulaminami, w tym z ich prawami i obowiązkami, omówienie na lekcjach wychowawczych organizacji pracy szkoły, podstawowych zapisów Statutu Szkoły, Programu Wychowawczo-Profilaktycznego, Standardów Ochrony Małoletnich;
propagowanie szacunku dla kultury, tradycji i zdrowego stylu życia, udział w tradycyjnych świętach i obrzędach narodowych, lokalnych i szkolnych;
budowanie poczucia przynależności do społeczności szkolnej;
budowanie i aktywizowanie zespołu klasowego.

skierowane do rodziców:

monitorowanie potrzeb i oczekiwań rodziców wobec Programu Wychowawczo-Profilaktycznego szkoły,
konsultacje indywidualne, wywiadówki klasowe,
spotkania trójstronne,
anonimowe sondaże ankietowe,
psychoedukacja: wykłady o tematyce wychowawczej z udziałem pedagoga, psychologa i zapraszanych specjalistów.

skierowane do nauczycieli:

rozmowy i konsultacje indywidualne,
posiedzenia Rady Pedagogicznej,
udzielanie wsparcia w sytuacjach kryzysowych i konfliktowych.

Na podstawie Programu Wychowawczo-Profilaktycznego dla każdej klasy tworzy się Klasowy Program Wychowawczo- Profilaktyczny dostosowany do potrzeb, możliwości i sytuacji wychowawczej klasy. Zakłada się współpracę z rodzicami oraz instytucjami wspierającymi działalność wychowawczą i profilaktyczną szkoły.

PRAWA I OBOWIĄZKI UCZNIÓW

Prawa i obowiązki uczniów zostały szczegółowo opisane w Statucie Szkoły.

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM DZIAŁAŃ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH W ROKU SZKOLNYM 2026/2027

Lp.	Obszar	Szczegółowe zadania i formy realizacji	Odpowiedzialni	Termin	Sposób ewaluacji
1.	Bezpieczeństwo emocjonalne i zdrowie psychiczne uczniów	- rozpoznawanie indywidualnych potrzeb rozwojowych, edukacyjnych i emocjonalnych uczniów; - obserwacja funkcjonowania uczniów w klasie i podczas zajęć; - prowadzenie rozmów z uczniami; - udzielanie pomocy uczniom znajdującym się w sytuacji kryzysowej; - rozwijanie umiejętności rozpoznawania i nazywania emocji; - kształtowanie sposobów radzenia sobie ze stresem, napięciem, niepowodzeniami i trudnymi emocjami; - wskazywanie uczniom osób i miejsc, w których mogą uzyskać pomoc; - organizowanie zajęć i warsztatów dotyczących dobrostanu psychicznego; - wzmacnianie poczucia własnej wartości, sprawczości i wiary we własne możliwości.	Dyrekcja, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, pedagog specjalny, psycholog	Wrzesień/czerwiec – diagnoza potrzeb; cały rok – działania bieżące; według potrzeb – interwencje	Obserwacja, rozmowy, ankiety, analiza dokumentacji PPP, analiza sytuacji kryzysowych
2.	Relacje rówieśnicze i klimat społeczny szkoły	- przeprowadzenie diagnozy sytuacji wychowawczej zespołów klasowych; - prowadzenie zajęć integracyjnych; - kształtowanie zasad współpracy i wzajemnego szacunku; - rozwijanie umiejętności komunikowania się i rozwiązywania konfliktów; - przeciwdziałanie wykluczeniu, izolowaniu i odrzuceniu uczniów; - kształtowanie postaw życzliwości, tolerancji i akceptacji różnorodności; - wzmacnianie pozytywnych relacji między uczniami; - reagowanie na sygnały dotyczące pogorszenia relacji w klasie; - wykorzystywanie godzin wychowawczych do omawiania bieżących problemów zespołów klasowych.	Wychowawcy, wszyscy nauczyciele, pedagog, psycholog, pedagog specjalny	Wrzesień – diagnoza i integracja; październik–listopad – wzmacnianie zasad współpracy; cały rok – działania bieżące; czerwiec– ponowna diagnoza	Ankiety, obserwacja, rozmowy, analiza sytuacji wychowawczych
3.	Przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej i cyberprzemocy	- zapoznanie uczniów z zasadami reagowania na przemoc; - przypomnienie zasad korzystania z *anonimowej skrzynki zaufania*; - rozpoznawanie przejawów przemocy fizycznej, psychicznej, słownej i cyberprzemocy; - kształtowanie umiejętności reagowania na krzywdzenie innych; - prowadzenie zajęć dotyczących hejtu, wyśmiewania, wykluczania i ośmieszania; - przypominanie uczniom i pracownikom Standardów Ochrony Małoletnich; - stosowanie obowiązujących procedur interwencyjnych; - współpraca z rodzicami w przypadku wystąpienia przemocy; - analiza zgłoszeń i sytuacji problemowych. - włączanie uczniów w rozwiązywanie sytuacji konfliktowych poprzez przygotowanie i działalność grupy mediatorów rówieśniczych	Dyrekcja, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, psycholog, pedagog specjalny	Wrzesień – przypomnienie zasad i procedur; cały rok– zajęcia profilaktyczne; cały rok – monitoring i interwencje; według potrzeb – działania indywidualne	Analiza zgłoszeń, obserwacja, ankiety, dokumentacja interwencji
4.	Bezpieczeństwo cyfrowe i higiena cyfrowa	- przypominanie zasad bezpiecznego korzystania z Internetu; - ochrona danych osobowych, wizerunku i prywatności; - przeciwdziałanie cyberprzemocy i hejtowi; - rozwijanie umiejętności krytycznej oceny informacji dostępnych w Internecie; - kształtowanie umiejętności rozpoznawania wiarygodnych i niewiarygodnych źródeł informacji; - pogadanki o wpływie mediów społecznościowych na samopoczucie i relacje; - kształtowanie zasad higieny cyfrowej i odpowiedzialnego korzystania z urządzeń; - wprowadzenie i egzekwowanie zakazu używania telefonów komórkowych w szkole; - omawianie zasad reagowania na niebezpieczne treści i kontakty w sieci.	Nauczyciele, wychowawcy, pedagog, psycholog, pedagog specjalny	Wrzesień – zasady bezpieczeństwa; cały rok – działania profilaktyczne, utrwalanie zasad; cały rok – reagowanie na bieżące problemy	Ankiety, rozmowy, obserwacja, analiza sytuacji
5.	Kompetencje społeczne i emocjonalne	- rozwijanie empatii i wrażliwości na potrzeby innych; - rozwijanie umiejętności rozpoznawania emocji własnych i innych osób; - kształtowanie umiejętności wyrażania potrzeb i opinii w sposób akceptowany społecznie; - rozwijanie umiejętności słuchania i prowadzenia rozmowy; - nauka konstruktywnego rozwiązywania konfliktów; - rozwijanie umiejętności proszenia o pomoc i udzielania wsparcia; - rozwijanie odpowiedzialności za własne zachowanie; - wzmacnianie umiejętności współpracy w grupie.	Wychowawcy, nauczyciele, pedagog, psycholog, pedagog specjalny	Cały rok; szczególnie godziny wychowawcze i zajęcia specjalistyczne	Obserwacja, rozmowy, analiza zachowania i funkcjonowania uczniów
6.	Promowanie zdrowego stylu życia	- realizacja treści edukacji zdrowotnej; - kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych; - promowanie aktywności fizycznej; - rozmowy dotyczące znaczenia snu, odpoczynku i regeneracji; - przypominanie zasad higieny osobistej; - kształtowanie odpowiedzialności za własne zdrowie fizyczne i psychiczne; - udział w akcjach i programach prozdrowotnych np. *„Trzymaj formę”*; - organizowanie zajęć dotyczących pierwszej pomocy; - zachęcanie do aktywnego spędzania czasu wolnego; - realizacja działań związanych z profilaktyką nadwagi i otyłości.	Nauczyciele, wychowawcy, nauczyciel WF, nauczyciele edukacji zdrowotnej, pielęgniarka szkolna, pedagog	Cały rok; edukacja zdrowotna, – zgodnie z planem zajęć; działania prozdrowotne – wg harmonogramu szkoły	Ankiety, obserwacja, analiza udziału uczniów w działaniach
7.	Profilaktyka uzależnień i zachowań ryzykownych	- diagnozowanie wiedzy i postaw uczniów dotyczących zachowań ryzykownych; - prowadzenie zajęć dotyczących szkodliwości używania substancji psychoaktywnych; - profilaktyka używania e-papierosów, napojów energetycznych i innych substancji; - rozwijanie umiejętności podejmowania odpowiedzialnych decyzji, odmawiania i radzenia sobie z presją grupy; - omawianie konsekwencji zachowań ryzykownych; - realizacja kampanii „Zachowaj Trzeźwy Umysł 2026”; - udostępnianie uczniom i rodzicom informacji o możliwościach uzyskania pomocy.	Wychowawcy, nauczyciele, pedagog, psycholog, pedagog specjalny, pielęgniarka szkolna	Wrzesień/czerwiec – diagnoza; cały rok – działania profilaktyczne; cały rok – monitoring; według potrzeb – konsultacje	Ankiety, rozmowy, obserwacja, analiza sytuacji problemowych
8.	Bezpieczeństwo uczniów i reagowanie w sytuacjach zagrożenia	- zapoznanie uczniów z zasadami bezpieczeństwa obowiązującymi w szkole; - przypomnienie zasad bezpiecznego zachowania podczas przerw, wycieczek i imprez szkolnych; - przypominanie procedur obowiązujących w sytuacjach zagrożenia; - edukacja w zakresie udzielania pierwszej pomocy; - działania dotyczące bezpieczeństwa na drodze i podczas czasu wolnego; - przygotowanie uczniów do odpowiedzialnego reagowania w sytuacjach zagrożeń cywilizacyjnych (terroryzm, epidemie, kataklizm itp.); - współpraca ze służbami i instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.	Dyrekcja, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, pielęgniarka szkolna	Wrzesień – przypomnienie zasad; przed wycieczkami i imprezami – instruktaż; cały rok – monitoring; według potrzeb – działania interwencyjne	Analiza zdarzeń, obserwacja, dokumentacja
9.	Wsparcie uczniów o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych	- analiza opinii i orzeczeń poradni p-p; - rozpoznawanie indywidualnych potrzeb uczniów; - konsultacje nauczycieli i specjalistów; - obserwacja uczniów podczas zajęć i w grupie rówieśniczej; - prowadzenie badań i działań diagnostycznych zgodnie z potrzebami; - organizowanie i realizacja pomocy p-p (zajęcia specjalistyczne); - dostosowanie metod, form i organizacji pracy do możliwości ucznia; - wspieranie uczniów ze SPE; - działania integracyjne i przeciwdziałanie wykluczeniu; - prowadzenie diagnoz uczniów z wykorzystaniem arkuszy Oceny funkcjonowania i portalu „wsparcie.gov” - współpraca z rodzicami.	Dyrekcja, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, pedagog specjalny, psycholog	Wrzesień – analiza dokumentacji i rozpoznanie potrzeb; cały rok – realizacja pomocy; styczeń/luty – monitoring; maj/czerwiec – podsumowanie efektów	Analiza dokumentacji, obserwacja, rozmowy, ocena efektów udzielanej pomocy
10.	Rozwijanie zainteresowań, uzdolnień i poczucia sprawczości	- rozpoznawanie zainteresowań, uzdolnień i mocnych stron uczniów; - organizowanie konkursów, zawodów i innych form prezentowania osiągnięć; - angażowanie uczniów w działania Samorządu Uczniowskiego; - wspieranie inicjatyw uczniowskich; - umożliwianie uczniom podejmowania samodzielnych działań; - rozwijanie kreatywności poprzez aktywne metody pracy; - motywowanie uczniów do rozwijania swoich zainteresowań.	Nauczyciele, wychowawcy, opiekun Samorządu Uczniowskiego	Wrzesień – rozpoznanie zainteresowań; cały rok – konkursy, projekty i inicjatywy; maj/czerwiec – podsumowanie osiągnięć	Analiza udziału i osiągnięć uczniów, obserwacja
11.	Kształtowanie postaw społecznych, obywatelskich i patriotycznych	- udział w uroczystościach szkolnych i państwowych; - poznawanie historii i tradycji regionu; - kształtowanie szacunku do symboli narodowych; - podejmowanie działań na rzecz środowiska lokalnego; - udział w akcjach charytatywnych i wolontariacie; - rozwijanie odpowiedzialności za klasę i szkołę; - angażowanie uczniów w działania społeczne i obywatelskie; - kształtowanie postaw szacunku, odpowiedzialności i solidarności.	Wychowawcy, nauczyciele, opiekun Samorządu Uczniowskiego	Wrzesień – organizacja działań; listopad – działania patriotyczne; grudzień–maj – akcje społeczne i charytatywne; cały rok	Dokumentacja, obserwacja, analiza zaangażowania uczniów
12.	Prawa, obowiązki i odpowiedzialność ucznia	- zapoznanie uczniów z prawami i obowiązkami wynikającymi ze Statutu Szkoły; - przypomnienie zasad zachowania i norm obowiązujących w szkole; - kształtowanie odpowiedzialności za własne decyzje i zachowanie; - rozwijanie umiejętności wyrażania własnego zdania z poszanowaniem innych; - wdrażanie do odpowiedzialności za powierzone zadania; - kształtowanie szacunku do własności wspólnej i cudzej; - rozwiązywanie sytuacji konfliktowych z uwzględnieniem praw wszystkich stron.	Wychowawcy, nauczyciele, pedagog, dyrekcja	Wrzesień – zapoznanie z zasadami; cały rok – utrwalanie i egzekwowanie; styczeń i czerwiec – podsumowanie	Analiza zachowania, obserwacja, rozmowy, dokumentacja
13.	Współpraca z rodzicami	- rozpoznawanie potrzeb rodziców w zakresie wychowania i profilaktyki; - zebrania z rodzicami, konsultacje indywidualne; - przekazywanie informacji o funkcjonowaniu ucznia; - informowanie o możliwościach korzystania z pomocy specjalistycznej; - wspólne rozwiązywanie trudności wychowawczych i edukacyjnych; - angażowanie rodziców w działania szkoły i budowanie bezpieczeństwa uczniów; - przekazywanie informacji dotyczących Standardów Ochrony Małoletnich.	Dyrekcja, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, pedagog specjalny, psycholog	Wrzesień – zebrania i rozpoznanie potrzeb; Grudzień/maj – dni otwarte; na bieżąco – konsultacje; maj/czerwiec – podsumowanie; cały rok – według potrzeb	Frekwencja, ankiety, rozmowy, analiza współpracy
14.	Współpraca ze specjalistami i instytucjami	- współpraca z poradnią p-p; - konsultacje z nauczycielami i specjalistami; - współpraca z Policją, Strażą Pożarną i innymi służbami; - współpraca z sądem rodzinnym i kuratorami – w sytuacjach wymagających wsparcia; - współpraca z placówkami ochrony zdrowia i instytucjami udzielającymi pomocy psychologicznej; - organizowanie spotkań profilaktycznych; - kierowanie uczniów i rodziców do odpowiednich specjalistów i instytucji; - wymiana informacji dotyczących potrzeb i możliwości wsparcia uczniów.	Dyrekcja, pedagog, psycholog, pedagog specjalny, wychowawcy	Cały rok; według potrzeb; spotkania profilaktyczne – zgodnie z harmonogramem	Dokumentacja współpracy, analiza efektów podjętych działań
15.	Diagnoza, monitoring i ewaluacja programu	- przeprowadzenie diagnozy potrzeb uczniów; - analiza wyników ankiet przeprowadzonych wśród uczniów, rodziców oraz pracowników szkoły; - analiza sytuacji wychowawczej poszczególnych klas; - analiza zgłoszeń dotyczących bezpieczeństwa i przemocy; - monitorowanie realizacji programu wychowawczo-profilaktycznego; - analiza skuteczności podejmowanych działań; - formułowanie wniosków i rekomendacji do dalszej pracy; - wykorzystanie wyników diagnozy do planowania działań na kolejny rok szkolny.	Dyrekcja, wychowawcy, pedagog, pedagog specjalny, psycholog, nauczyciele	Wrzesień – diagnoza; styczeń/luty – monitoring śródroczny; maj/czerwiec – ewaluacja; cały rok – bieżący monitoring	Ankiety, analiza dokumentacji, obserwacja, wnioski i rekomendacje

Sposób realizacji harmonogramu

Działania wychowawczo - profilaktyczne realizowane są w szczególności podczas:

godzin z wychowawcą,
zajęć edukacyjnych, w tym edukacji zdrowotnej,
zajęć specjalistycznych, pozalekcyjnych,
uroczystości i imprez szkolnych, projektów interdyscyplinarnych,
wycieczek i wyjść,
akcji, kampanii i przedsięwzięć profilaktycznych,
indywidualnych rozmów z uczniami i rodzicami,
spotkań i konsultacji ze specjalistami,
działań Samorządu Uczniowskiego i wolontariatu.

Terminy mogą być modyfikowane w zależności od aktualnych potrzeb szkoły, wyników diagnozy oraz sytuacji wychowawczej poszczególnych zespołów klasowych.

OCENA EFEKTYWNOŚCI ODDZIAŁYWAŃ

Program może podlegać modyfikacjom w trakcie roku szkolnego, w trybie właściwym dla jego uchwalenia. Informacje na temat efektywności konkretnych działań realizatorzy będą zbierać w trakcie ich wdrażania. Podsumowanie będzie służyć realizatorom szkolnego programu profilaktyki do oceny rezultatów i efektywności prowadzonych działań. Na koniec roku szkolnego wychowawcy i pedagog szkolny podsumowują efektywność działań profilaktycznych. Wnioski posłużą do modyfikacji programu.

Podsumowanie będzie służyć realizatorom szkolnego programu profilaktyki do oceny rezultatów i efektywności prowadzonych działań i przeprowadzane będzie poprzez:

obserwację zachowań uczniów i zachodzących w tym zakresie zmian,
analizę dokumentacji,
przeprowadzanie ankiet, kwestionariuszy wśród uczniów, rodziców i nauczycieli,
konsultacje z rodzicami,
wymianę spostrzeżeń w zespołach wychowawców i nauczycieli,
analizy przypadków.

Realizację celów sprawdzamy, analizując narzędzia badawcze (ankiety, kwestionariusze, rozmowy, obserwacje) i dokumenty (plany pracy wychowawcy klasy, opinie pedagoga, psychologa, programy wycieczek, zawodów, konkursów itp.) oraz wnioski z dyskusji na posiedzeniu Rady Pedagogicznej.